Calendar

ತುಳು ತಿಂಗಳುಗಳು

1.ಪಗ್ಗು (ಎಪ್ರಿಲ್- ಮೇ)

2.ಬೇಷ (ಮೇ- ಜೂನ್)

3. ಕಾರ್ತೆಲ್ (ಜೂನ್-ಜುಲೈ)

4.ಆಟಿ (ಜುಲೈ- ಆಗಸ್ಟ್‌)

5.ಸೋಣ (ಆಗಸ್ಟ್- ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್)

6. ನಿರ್ನಾಲ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ - ಅಕ್ಟೋಬರ್)

7.ಬೊಂತೆಲ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್- ನವೆಂಬರ್)

8.ಜಾರ್ದೆ (ನವೆಂಬರ್- ಡಿಸೆಂಬರ್)

9.ಪೆರಾರ್ದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್- ಜನವರಿ)

10.ಪೊನ್ನಿ (ಜನವರಿ- ಫೆಬ್ರವರಿ)

11.ಮಾಯಿ ( ಫೆಬ್ರವರಿ- ಮಾರ್ಚ್)

12. ಸುಗ್ಗಿ (ಮಾರ್ಚ್‌- ಎಪ್ರಿಲ್)

Comments

Other articles

Preparing roti

ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕನ ಬಾಲ್ಯದಾಟಿಕೆ!!

06 May 2018
ಊರೊದ್ದೆಟ್ಟಿ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಗೌಡ್ರ ನಾಕ್ ಗಂಡ್,ಮೂರ್ ಹೆಣ್ಣ್ ಮಕ್ಕಳ ಪೈಕಿ ಕಡೇ ಗಂಡ್ ಸಂತಾನನೇ ಹೊದ್ದೆಟ್ಟಿ ಬೆಳಿಯಪ್ಪ ಗೌಡ. ಬೆಳ್ಳಿ ಹೊಳ್ಪಿದಾಂಗೆ ಅವರ ವಿದ್ವತ್ ಕೂಡಾ ಹೊಳಿತಿದ್ದದಿಕೆ ಸಾಕ್ಷಿನೇ ಅವು ಬರ್ದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ "ಉದಂಕ ಚರಿತೆ"!! ಬೆಳಿಯಪ್ಪ ಗೌಡ್ರ ನಾಕ್ ಹೆಣ್ಣ್, ಎರ್ಡ್ ಗಂಡ್ ಸಂತಾನಲಿ ಸುರೂನ ಹಿರಿಯಕ್ಕನೇ ನಮ್ಮ "ಬಾಲಕಿ". ಎಲ್ಲವ್ಕೆ ಮೋಕೆನ "ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕ". ಹುಟ್ಟಿದ್ ಹೊದ್ದೆಟ್ಟಿಲಿ ಆದರೂ ಬೆಳ್ದದೆಲ್ಲಾ ಸೋದರಮಾವನ ಮನೆಲಿ. ಸತ್ಯಕ್ಕೂ ಹೇಳ್ರೆ ಅದ್ ಬರೇ ಮನೆ ಅಲ್ಲ... ಸ್ವರ್ಗ ಸಂಸಾರ.. ಕುಡೆಕಲ್ಲು ಉಕ್ರಪ್ಪ ಗೌಡ, ದೇವಮ್ಮನೇ ಅದರ ಹಿರೀಕರ್. ಮಾವನ ಮನೆಲಿ ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಾಕನ ಮುಟ್ಟ ಸೊಕ್ಕಿದೇ ಸೊಕ್ಕಿದ್. ಸ್ಥಾನಂದ ಆಚೆ ಕರೆಲಿರುವ ಹುಣ್ಸುಳಿ ಮರ ಅರೆ ಹೊಡಿ ಆದೇ ಇವರ ಉರ್ತಕೊಳ್ಳಿಗೆಗಡ!! ಇನ್ನ್ ಮನೆ ಅಟ್ಟದ ಮೆಟ್ಲ್ ಅಲ್ಗದೆ ಒಳ್ದದ್ ದೇವಮ್ಮಜ್ಜಿನ ಪುಣ್ಯ!! ಹಿಂಗಿರ್ಕಾಕನ ನಮ್ಮ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕ ಹೊದ್ದೆಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದ್ ತಂಬೂರ್ದೇ ಚೋಪರಾಗಿ. ಅಂದ್ ಮಗ್ಳ್ ಹೊದ್ದೆಟ್ಟಿ ಸುಬ್ಬಕ್ಕನ ಮನೆಗೆ ದೇವಮ್ಮಜ್ಜಿ ಪುಳ್ಳಿ ಬಾಲೆಕಿನ ಕರ್ಕಂಡ್ ಬಂದ ದಿನ ಗಮ್ಮತೇ ಗಮ್ಮತ್. ಒಂದಿನ ಕಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪಣ ಗೈಪಾದರೆ ಮಾರ್ನೆ ದಿನ ಅಳಿಯ ಬೆಳಿಯಪ್ಪ ಹೊಡ್ದ ಹೊಳ್ಕೆ ಗೈಪು. ಇನ್ನ್ ಕೋಳಿ, ಮೀನ್ ಗೆ ಬರ ಎಲ್ಲಿ? ಬಗೆ ಬಗೆ ಬಾರಣೆ ಗಮ್ಮತ್ ನೋಡ್ದ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕಂಗೆ ವಾಪಸ್ ಕುಡೆಕಲ್ಲ್ ಗೆ ಅವ್ವನೊಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಕೆ ಮನ್ಸೇ ಇಲ್ಲೆ. (ಇಲ್ಲಿ ಯಾಗೋಳು ಹಿಂಗೇ ಗಮ್ಮತಿದ್ದದೆತ ನೆನ್ಸ್ಯೊಳೊ!!). ಕಡೆಗೂ ಉರ್ಯೋಳುಂದಲೂ ಕಡೆಗಟ್ಟಾಗಿ ಮರ್ಟ್ ಕಂಡಿರುವು ಪುಳ್ಳಿನ ಬುಟ್ಟೇ ಹೋದೊ ದೇವಮ್ಮಜ್ಜಿ. ನಾಕ್ ದಿನಲೇ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕಂಗೆ ಗೊತ್ತಾತ್ ಅವು ಚೋಪರಾಗೊಳೊತ!! ಬಗೆ ಬಗೆ ತಿನ್ಸ್ ಅವ್ವ ಬಂದಿರ್ಕಾಕಕನ ಮಾತ್ರ. ಈಗಳೋ.. ಯಾಗ ನೋಡ್ರೂ ಒಂದೇ ಬಗೆ... ಗಂಜಿ,ಪೊಜ್ಜಿ!!
 
ಚೋಪರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆ ಸೇರ್ದ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕಂಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಾಲ್ ನೀಂಡಿ ಕುದ್ರಿಕೆ ಎಲ್ಲ್ಯಾದೆ... ಯಾಗ ನೋಡ್ರೂ ಕುಂಡೆ ಹರಿವಷ್ಟ್ ಕೆಲ್ಸ!!( ಎಷ್ಟ್ ಮಾಡ್ರೂ ಮುಗ್ಯದ ಕೆಲ್ಸಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಅರೆಬಾಸೆಲಿ ಇದರ್ಂದ ಮೇಲೆನ ಪದ ಇಲ್ಲೆ ಅನ್ಸಿದೆ!!) ಎಷ್ಟಾದರೂ ಬೇಸಾಯದ ಕುಟುಂಬ.. ಅದ್ಕೇ ಹೇಳ್ದಲ್ಲಾ.. ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡ್ದಂವ ಬೇಗ ಸಾಯ!! ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂಗೆಕಳ ಚಾಕ್ರಿ ಬೇರೆ!! ಅಪ್ಪ ಬೆಳಿಯಪ್ಪಂಗೂ ಮಗ್ಳ್ ಒಟ್ಟಿಗಿದ್ದರೇ ಕೆಲ್ಸ ಸರಾಗಾದು.. ಅದರ್ಲೂ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲ್ಸ ಗ್ಯಾರ್ದಣ್ಣ್ ಸರಾಯ ಕಾಸಿಕೆ ಅಂತೂ ಮಗ್ಳಿಲ್ಲದೆ ನಿಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲೆ. 'ನೀ ಬಂದರೆ ಬಾರೀ ಲಾಯ್ಕ್ ಬಂದದೆ'ತ ಸೂನು ಬೇರೆ!! ಒಂದಿನ ಹಿಂಗೇ ಸಿಗ್ದಾಕಿದ ಹಣ್ಣ್ ನ ಮಡ್ಕೆಲಿ ತುಂಬ್ಸಿದೇ ತಲೆಲಿ ಇಸಿಕಂಡ್ ಬೀಜ ಕೊಚ್ಚಿಲಿ ಕಾಸಿಕೆ ಅಪ್ಪನೊಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರ್ಟೊ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕ. ಮಟ ಮಟ ಮದ್ಯಾನ ಕರ್ಗೆಲ್ ನಾತನ ತಲೆಲಿಸಿಕಂಡ್ ಕಣ್ಂಗ ಕರೆಲಿ ಬೀಸರ ಬೀಸರ ಹೋತಿದ್ದವ್ಕೆ ಯಾವ ಪೀಡೆ ಕಣ್ಣಾಕಿತೋ ಗೊತ್ಲೆ. ಲಂಗಕೊಡಿ ಕಿಂಕ್ ಣಿ ಬೆರ್ಳೆಡೆಗೆ ಚೊಡ್ಚಿ, ಎಡ್ಗಿ ಬೀಳಕಾದವು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಆದರ್ಸಿಕಂಡೊ. ಮೈ ಏನೋ ಆದರ್ಸಿಕಂಡತ್.. ಆದರೆ ಮಡ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿ ಕೇಳ್ದೆ?? ಮಡ್ಕೆನ ಬುಡ ಒಡ್ದ್, ಕರ್ಗೆಲ್ ಹಣ್ಣ್ ತಲೆ,ಮೋರೆಲಿ ಅರ್ಕಂಡ್, ಮಡ್ಕೆನ ಕಂಠ ಮಾತ್ರ ಇವರ ಕುತ್ತಿಗೆಲಿ ನೇಲ್ತುಟ್ಟು!! ಹಳ್ಸೆಲ್ ಕರ್ಗೆಲ್ ನಾತ.. ಬಾಯಿ ದೊಂಡೆ ಇಡೀ ಕಯಿಂಪೆ!! "ಎಂತ ಕೂಸು" ತೇಳ್ದ ಅಪ್ಪ ಬೆಳಿಯಪ್ಪಂಗೆ "ಕೂಸು ಅಲ್ಲಾ... ಕೂಸುನಪ್ಪ!!"ತ ಬೊಯ್ಕಂಡೇ ಮೀಯಕೆ ಚೋಡಿಗೆ ಓಡ್ದೊ.
 
ಬೆಳಿಯಪ್ಪ ಗೌಡ್ರೂ ಯಾಗೋಳು ಸರಾಯ ಕಾಸಿಕೆ ಎಲೆ ಬಾಲೆ ಮನ್ಸ್ ನ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕನನೇ ಕರ್ಕಂಡ್ ಹೋದಕ್ಕೂ ಒಂದ್ ಮಹತ್ತರ ಕಾರಣನೂ ಉಟ್ಟು. ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕನ ದೊಡ್ಡ ತಂಗೆ ಕಾಳಿ ಗೂಡೆ ಭಯಂಕರ ಕಿಲಾಡಿ. ಕರ್ಕಂಡೋದರೆ ಕಾಸಿದಲ್ಲಿಂದ ಚೂರಾರ್ ಹೊಯಿಕಣದೆ ಹೊರ್ಡಿಕಿಲ್ಲೆ. ಕಡೆಗೆ ನೋಡ್ರೆ ಕಾಸಿದವಂಗೆ ಏನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಎರ್ಡ್ ಬೆರ್ಳ್ ನಷ್ಟಾರ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಗಿದ್ದದೆ!! (ಇದ್ ಕುಪ್ಪಿ ಗ್ಲಾಸ್ ಗೆ ಹೊಯಿದ ಗ್ಯಾರ್ದಣ್ಣ್ ದರ ಅಳ್ತೆ ನೋಡ್ವ ಹಳೇ ಕ್ರಮ. ಕುಪ್ಪಿ ಗ್ಲಾಸ್ ನ ಅಡಿಂದ ಸರೀಯಾಗಿ ನಡು ಬೆರ್ಳ್ , ಕೊಡಿ ಬೆರ್ಳ್ ನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸರೀ ಸಿಕ್ಕೊಕು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಒಂದ್ ಹದಾs.. ಥರ್ಟಿ, ನೈಂಟಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳೇ ಅಲ್ಲಿತ್ಲೆ!!). ಜೋನಿ ಬೆಲ್ಲದ ಭರಣಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಬೆರ್ಳ್ ಕಂತ್ ಸಿ ತೆಗ್ದರೆ ಕಾಳಿ ಗೂಡೆ ಮಾತ್ರ ಕಂತ್ ಸಿ ದ ಜಾಗೆನ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಪೂಜಿ ಬುಡ್ದು. ಆಗ ತೆಗ್ದದ್ ಗೊತ್ತಾದ್ಲೆ ಅಲ್ಲ!!! ಕಡೆಗೂ ಇನ್ನೊಂದ್ ದಿನ ಮಗಳ ಕರ್ಕಂಡ್ ಕಾಸಿಕೆ ಹೋದೊ ಬೆಳಿಯಪ್ಪ. ಮಡ್ಕೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಲಾಯಿಕ್ ಲಿ ಇಸಿ, ಕರೆಲಿ ಗುಂಬ(ಸರಾಯ ತೆಗಿವ ಸಣ್ಣ ಬಾಯಿನ ಮಡ್ಕೆ)ನನೂ ಅಂಡ್ ಸಿ ಇಸಿದೊ. ಮೇಲೆ ಮಡ್ಕೆಲಿ ನೀರ್ ಬಿಸಿ ಆದದರ ಬದ್ಲಾಯ್ಸಿಕೆ 'ನೋಡಿಕ ಕೂಸು' ತೇಃಳಿ ಚಣ್ಣೀರ್ ತಾಕೆ ಚೋಡಿಗೋದೊ. ಈ ಗುಂಬಲಿ ಹನಿ ಹನಿ ಸರಾಯ ಕೂಡ್ದೇ ನೋಡಿಕೆ ಕುಸಿ.. ಆ ಘಮನ.. ಆಹಾ.. ಸರಾಯದ ಸುದ್ಧತೆ ನೋಡಿಕೆ ಒಂದ್ ಕ್ರಮ ಉಟ್ಟು. ಒಂದ್ ಒಣ್ಗಿಲ್ ಮಡ್ಲ್ (ಸೋಗೆ ಕೊಡಿ, ಬಾಳ್ಲೆ ಕೀಂತೂ ಆದೆ) ನ ಸರಾಯಕ್ಕೆ ಕಂತ್ ಸಿ ಮತ್ತೆ ಕಿಚ್ಚಿಗೆ ಹಿಡ್ದರೆ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಅದ್ಕೆ ಕಿಚ್ಚಿ ಹಿಡ್ಕಂಡದೆ. ನೀಲಿ ನೀಲಿ ಕಿಚ್ಚಿ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸರಾಯ 100% ಶುದ್ಧ!! ಒಬ್ಬನೇ ಚುರ್ಕರ ಕುದ್ದ್ ಕಂಡ್ ಕಾಲ್ ಚಿನ್ನೆರ್ಪ್ ಸಿ ಕಂಬೊದು ಯಾರಿಗೇ ಆದರೂ ಹಿಂಸೆನೇ. ಹಂಗೇ ಕುದ್ದಿದ್ದ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕಂಗೂ ಸರಾಯ ಎಷ್ಟ್ ತುಂಬಿಟುತ ನೋಡಿಕೆ ಆಸೆ. ಅಪ್ಪ ಹೆಂಗೂ ಹಕ್ಕಲೆ ಇಲ್ಲೆ.. ನೋಡೊನೊತ ಎರ್ಡ್ ಮಡ್ಲ್ ಗೆ ಕಿಚ್ಚಿ ಹೊತ್ತ್ ಸಿ ಅದರ್ನೇ ಗುಂಬದಕ್ಕಲೆ ಹಿಡ್ದೊ!!! ನೋಡೀ.... ಕಿಚ್ಚಿ ಹಿಡ್ಕಂಡದೇ ಸರಾಯಕ್ಕೆ!! ಭೊಃಗ್ಗತ ಅಷ್ಟೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತಿದ ಕಿಚ್ಚಿ ನಿತ್ತದ್ ಗುಂಬಲಿದ್ದ ಸರಾಯ ಒತ್ತರೆ ಹೊತ್ತಿ ಆರ್ದ ಮೇಲೆನೇ!! ಕಿಚ್ಚಿ ಕಂಡ್ ಓಡಿಬಂದ ಬೆಳಿಯಪ್ಪ ಸರಾಯ ಹೋತಲ್ಲಾತ ಹನೀಸೂ ಸಿಟ್ಟ್ ಮಾಡಿಕಣದೆ 'ನಿಂಗೆ ಏನಾತ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೂಸು' ತ ಹೆದ್ರಿ ಚಂಡಿ ಆಗಿ ದರ್ಪುತಿದ್ದ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕನ ಮನೆಗೆ ಕರ್ಕ್ಂಡ್ ಹೊರ್ಟೊ. ಅಂತೂ ಬಾಲೆಕ್ಯಕ್ಕನ ಬಾಲ್ಯದಾಟಿಕೆಂದ ಅಪ್ಪ ಬೆಳಿಯಪ್ಪಂಗೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಸರಾಯ ಇಲ್ಲದಾಂಗಾತ್!!
 
- ಡಾ. ಪುನೀತ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಕುಂಟುಕಾಡು

 

 
Read More
Devva

ಬೊಚ್ಚಿ ಹೋದ ದೆವ್ವ!!

14 Apr 2018

              ಹೊಸಾ ಐನ್ ಮನೆ ಮುಂದೆ ಜಾಲ್ ಲಿ ಸೇರ್ದ ಕುಟುಂಬದವ್ಕೆ ಅಂದ್ ಏನೋ ಕುಸಿ!! ಪಂಡ್ ನ ಕಾಲಲಿ ಪಾಲ್ ಪತ್ತಂಡೆ ಆಗಿ, ಎಲ್ಯೆಲ್ಲೋ ಹೋಗಿ ಒಕ್ಕ್ ಲ್ ಕುದ್ದಿದ್ದ ಹಿಂಕ್ ಲ್ ಗೆಲ್ಲಾ  ಇಂದ್ ಮಕ್ಕ,ಮೊರಿ ಸಮೇತ ವಾಪಸ್ ಬಂದ್  ಸೇರ್ಯೊಳೊ. ಕಾರಣ ಕುಟುಂಬದ "ಧರ್ಮನಡಾವಳಿ". ಹೆಚ್ಚ್ ಕಮ್ಮಿ ಹಕ್ಕಲ್ಯಕ್ಕಲೆ 50 ವರ್ಷನೇ ಕಳ್ದಿರ್ದು ದೆವ್ವಂಗಳಿಗೆ ಕೋಲ ಕೊಟ್ಟ್. ಒರ್ ಮಾಡ್ ಲಿದ್ದ ದೆವ್ವಂಗಳ ಚಾವಡಿ ಒರ್ದ ಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಸುರ್ಗೆ, ಮಣಿಗಂಟೆ ಎಲ್ಲಾ ಹುತ್ತ ಕೂಡಿ ಮೊಣ್ಣಡಿಗಾತ್. ಮನೆಯವೂ ಊರ್ ಬುಟ್ಟವೂ ದೆವ್ವಂಗಳ್ನೂ ಮರ್ತೊ. ಹಂಗೆತ ಮಾಯೆಗ ಬುಡುವೊನ??!! ಹೋದಲ್ಲಿ, ಬಂದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇರವು!! ಎಡಗಾಲು ಎಡವದಂತೆ, ಮುಡಿದ ಹೂ ಬಾಡದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕಂಡಿರವಲ್ಲನ?? ಅವೇ ಮಾಯೆಗಳೂ ಸತ್ಯತೆ ತೋರ್ಸಿಕೆ ಸುರುಮಾಡ್ದೊ.. ಈಚೆ ಮನೆಯವನ ಕೋಳಿ ಕಾಣೆ. ಆಚೆವನ ಹೂಡುವ ಕಡ್ಪದ ಹೋರಿ ಕಾಣೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬಂದಂತೂ ಕಟ್ಟಿಕಂಡ ಗೂಡೆನೇ ಕಾಣೆ!! ಮೊದ್ವೆ ಆಗದೆ ಕುದ್ದ ಮನೆ ಮಕ್ಕ ಅದೆಷ್ಟೋ!! ಆಗ ನೆನ್ಪಾದೇ ದೆವ್ವಗಳ ; ಅವ್ಗಳ ಎದ್ರ್ ಸದೆ ಈ ಉಪದ್ರಗಳಿಗೆ ನಿಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲೆ!!!

                    ಹಿಂಗೇ ಬುಟ್ಟರೆ ಸಂತಾನ ಅಳ್ದ್ ಹೋದುತ ಹೆದ್ರಿದ ಕುಟುಂಬದ ಮೂತರ್ ಮತ್ತೆ ಹಿರಿತಲೆಗೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ, ಕಾಡ್ ಲಿ ನೆರೆ ಗೆಡ್ಡೆ ಹುಡ್ಕಿದಾಂಗೆ ಹುಡ್ಕಿ ಹುಡ್ಕಿ ಕೇರಳಂದ ಒಬ್ಬ ಜೋಯಿಸನ ಕರ್ಸಿ ಅಷ್ಟಮಂಗಲಲಿ ಸ್ವರ್ಣ ಬುಡ್ಸಿ ನೋಡೊನೋತಾತ್. ಆದರೂ ಕುಟುಂಬದವ್ಕೆಲ್ಲಾ ಸರಿ ಆದೋ?? ಅಂವ ಹೇಳ್ದ್ ಇವಂಗಾಕಿಲೆ. ಇಂವ ಹೇಳ್ದೆಲ್ಲಾ ಅವ್ಕೇ ತಪ್ಪೇ!! ನಾ ಹೇಳ್ದ ಜೋಯಿಸನೇ ಆಕುತ ಒಬ್ಬ ಹೇಳ್ರೆ.. ನಾವ್ ಅಂದಾಜ್ ಮಾಡ್ದ ಜಾಗೆಲೇ ಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿರೆ ಒಳ್ಳದ್ ತ ಇನ್ನೊಬ್ಬ. ಕುಟುಂಬ ಜಗಳ ಕೋಮಣ ಜಿಡ್ಡ್ ಎಲ್ಯಾರ್ ಬುಟ್ಟ್ ಹೋದೋ?? ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ಮುಡಿಗೆ ಮೂರ್ ಸೇರ್ ಯಾಗೋಳು ಜಳ್ಳೇ!! ಏನೆಲ್ಲಾ ಉರ್ಡಪತ್ತ ಆಗಿ ಕಡೆಗೂ ಒಂದ್ ಲಾಯ್ಕ್ ನ ಐನ್ ಮನೆ, ದೆವ್ವದ ಚಾವಡಿಗ ಎದ್ದ್ ನಿತ್ತೊ. ಕೊಕ್ಕೆ ಹಾಕವು ಇನ್ನೂ ಹಾಕ್ಯಂಡೇ ಒಳೊ. ಎಂತ ಮಾಡ್ದು. ಕಾಯರ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಡೆಕೊಡಿ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ?? ಹಿಂಗೆಲ್ಲಾ ಇರ್ಕಾಕನ ಹೊಸ ಐನ್ ಮನೆ ಒಕ್ಕ್ ಲ್ ಗೆ ಸೇರ್ದ ಕುಟುಂಬದವ್ಕೆಲ್ಲಾ ಏನೋ ಕುಸಿ ಆದರೆ  ಮನೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲಾ ದೆವ್ವ ನೋಡಿಕೆ ಜಾಲ್ ಲಿ ಸೊಕ್ಕುದೇ ಹಬ್ಬ. ಕೊಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣ್ ಮಕ್ಕ ತಂದ ಎಣ್ಣೆಲಿ ಕೊಳಗನೇ ಎರ್ಕಿ ಸೂಸಿಟು. ಮೂಲೆಲಿ ಕುದ್ದ ಅಜ್ಜಿಕಗಳೆಲ್ಲಾ ಪಂಡ್ ಲಿ ದೆವ್ವ ನಡಿತಿದ್ದದರ ಹೇಳಿಕಂಡ್ ಚಪ್ಪ್ ತೊಳೊ!!

                    ಹರ್ಸಯ ಕಳ್ದ್, ಕೆಂಚಿರಾಯನ ಪೂಜೆನೂ ಮುಗ್ದಾಂಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಭಂಡಾರ ತೆಗ್ಯಕೆ ಹೊರ್ಟೊ. ಮೊಗ, ಮೂರ್ತಿ ಹಿಡ್ದವರ ದರ್ಸನ, ದರ್ಪುದರ ನೋಡಿಕೇ ಪೊರ್ಲು. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಸೇರ್ದ ಜನರ  ನಡೂಂದ ಕೇಳ್ದ ಆರ್ಭಟೆಗೆ ಮೊಡ್ಯಾಳನ ಕೈಂದ ಚೊಂಬ್ ರೆಟ್ಟಿ ಬೀಳದ್ ಪುಣ್ಯ!! ನೋಡ್ರೆ ಗುಡ್ಡೆಕೊಡಿ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣಜ್ಜ ಪುರ್ಸೋತಿಲ್ಲದೆ ದರ್ಪುತೊಳೊ. ಹಾರಿಕಂಡ್ ಹಾರಿಕಂಡ್ ಭಂಡಾರದವ್ರ ಎದ್ರೇ ಬಂದ್ ಎತ್ತಿದೊ. ಮೊಡ್ಯಾಳ ಎಷ್ಟ್ ಸರ್ತಿ ನೀರ್ ಕೊಡ್ಕಿರೂ ನಿಲ್ಲ್ ತನೇ ಇಲ್ಲೆ. ಕಡೆಗೆ ಮೂತರೇ ಬಂದ್  "ಯಾರ್  ನೀ?"ತ ಕೇಳ್ದಕ್ಕೆ ಬಂದ ಉತ್ತರ "ನಾ ಮಾಯೆ.. ನಾ ಮಾಯೆ!!". ಅದರ ಕೇಳಿ ಕೈಲಿ ಬೆತ್ತ ಹಿಡ್ಕಂಡಿದ್ದ ಪೂಜಾರಿ ಒಬ್ಬ ಅವರ ಬೆನ್ನ್ ಗೆ ರಪ್ಪತ ಬೀಸಿದೇ 'ಕುದ್ರಲ್ಲಿ'ತ ಕಣ್ಣ್ ಹೊಣ್ಕ್ ಸಿತ್. ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ ಮರಂದ ಜಾರ್ದ ಕಕ್ಕೆ ಕೊಡ್ಪಿದ ಕರ್ಗೆಲ್ ಬಪ್ಪಂಗಾಯಿನಾಂಗೆ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ಗೋಡೆಗೊರ್ಗಿ ಕುದ್ದೇ ಹೋದೊ. ಆದರೂ ದರ್ಪುದು, ಕಣ್ಣರ್ಳುಸುದು ನಿತ್ತತ್ಲೆ. ಅಂತೂ ಭಂಡಾರ ತೆಗ್ದ್, ಕೋಲ ಕಳ್ದ್ ನೆಂಟ್ರ್ ಗೆಲ್ಲಾ ಅವರವರ ಮನೆಗೆ ಎತ್ತಿದೊ. ಇಲ್ಲಿ ಕುದ್ದ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ ಮಾತ್ರ ಒಂದ್ ಹನೀಸೂ ಮೊಸ್ಗಿತ್ಲೆ. ಕಣ್ಣ್ ಮಾತ್ರ ಹಂಗೇ ಪಿಳಿಪಿಳಿ ಮಾಡ್ತೊಳೊ. ಕಡೆಗೆ ಮೂತರೇ ಹೋಗಿ "ಯಾರ್  ನೀ?" ತ ಗಡ್ಸ್ ಲಿ ಕೇಳ್ದೊ. "ನಾ.. ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ... ಗುಡ್ಡೆಕೊಡಿ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ!!" ಎಲ್ಲವು ಅಡ್ಡಡ್ಡಾ ಬಿದ್ದ್  ನೆಗಾಡ್ರೆ, ಬೊಳ್ಪೂಂದಿತ್ತ ಚುರ್ಕರ ಕುದ್ದ್, ಚಿನ್ನೆರ್ಪಿ ಮರಗಟ್ಟಿಹೋದ ಕಾಲ್ ನ  ಬುಡ್ಸಿಕಾಗದೆ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ ತಬ್ಬುರ್ಸುತುಟ್ಟು. ಕಡೆಗೆ ನಾಕ್ ಹೈದಂಗ ಬಂದ್, ಎತ್ತಿಕಂಡ್ ಹೋಗಿ, ಕಾಲ್ ಗಳ ನೀಂಡ್ಸಿ ಬೆರ್ಚಪ್ಪನಾಂಗೆ ಜಾಲ್ ಕರೆಲಿ ನಿಲ್ಸಿದೊ!!!

(ಕಥೆ ಹೇಳ್ದವು: ದೇವರಮನೆ ಶ್ರೀ ಬೆಳಿಯಪ್ಪ ಗೌಡ, ಪೂರ್ಲಪ್ಪಾಡಿ)
(ಬೊಚ್ಚಿ ಹೋದ ದೆವ್ವ!! : An Arebhashe Articles of Gowdas)

ಡಾ. ಪುನೀತ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಕುಂಟುಕಾಡು

Read More
Picsart 08 30 10.27.02

ಕುಂಞಿಮೋನುನ ಚಾಮಿ!!!

03 Sep 2017

ಅರೆಭಾಷೆ ಗೌಡ್ರ್ ಗಳ್ಲಿ "ಕುಂಞಿಮೋನು" ಅಂತ ಸಣ್ಣ ಹೈದಂಗಳ ಕರಿದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅದರ್ಲೂ ಗುಂಡು ಗುಂಡಂಗೆ ಇದ್ದ್ ಇಟ್ಟಿ ರೆಟ್ಟಿದಾಂಗೆ ರೆಟ್ಟಿಕಂಡಿರುವ ಉರಿಕೊಳ್ಳಿ ಹೈದಗಳಿಗಂತೂ ಅಜ್ಜಿಕ ಇದೇ ಹೆಸ್ರುಲೇ ಕರಿದು. "ಕುಂಞಿಮೋನು" ಮೂಲತಃ ಮಲ್ಯಾಳಂದ ಬಂದ ಪದ ಆದರ್ಂದ ಮಲ್ಯಾಳ ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ದ ಕಡೆನ ಗೌಡ್ರ್ ಗ ಜಾಸ್ತಿ ಬಳ್ಸುವೆ. "ಸಣ್ಣ ಹೈದ" ಇದರ ಅರೆಭಾಷೆ ಅರ್ಥ. ಅಜ್ಜಿಕ ಎಲ್ಯಾಡಿಕೆ ಗುದ್ದಿಕಿದ್ದರೆ, ನೆಶ್ಶೆ ಡೊಬ್ಬಿಗೆ/ಬುರ್ರ್ಡೆಗೆ ಹೊಡಿ ತುಂಬುಸಿಕೆ ಇಲ್ಲರೆ ಮಡೆಗುತ್ತಿ ಸೂಸಿಕೆ... ಹಿಂಗೇ ಏನಾರ್ ಹೊಡಿಪೊಡಿ ಕೆಲ್ಸಗ ಇದ್ದರೆ "ಕುಂಞಿಮೋನೇ..." ತೇಃಳಿ ಮೋಕೆಲಿ ಕರಿದೂ ಉಟ್ಟು!! ಹಂಗೇ ಈ ನಮ್ಮ ಕುಂಞಿಮೋನುನೂ ಭಾರೀ ಕೊಂಡಾಟದ ಅಜ್ಜಿ ಪುಳ್ಳಿ. ಮನೆಲಿ ಅಂವನ ಉಪದ್ರ ತಡ್ಯಕೆ ತೀರದೆ ಅಪ್ಪ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ ಅಂಗನವಾಡಿಗೆ ಎಳ್ಕಂಡೋಗಿ ಬುಟ್ಟರೆ ನೋಡಿ...ನಾಕೇ ದಿನ.. ಒಂದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅಂಗನವಾಡಿ ಟೀಚರೇ ಇವನ ಕರ್ಕಂಡ್ ಬಂದ್ "ನೋಡಿ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ... ನಿಮ್ಮ ಮಂಙನ ದೆಸೆಂದ ನಾ ಗದ್ದೆ ಪುಣಿಲಿ ರೆಟ್ಟಿ ಬೀಳದ್ ಪುಣ್ಯ!! ನನ್ನ ಚಪ್ಪಲ್ ನ ಬಾರ್ ಜಾರ್ಸಿಸಿಟು!! ಉರಿಕೊಳ್ಳಿ.. ಮೊನ್ನೆ ಉಚ್ಚೆಹೊಯ್ಯಕೆ ಬುಟ್ಟರೆ ಮಾದಣ್ಣನ ಮಂಙನ ಚಡ್ಡಿ ಒಳಗೆ ಚೌಳಿ ಹಿಡ್ದ್ ಹಾಕಿಟು!! ಮಕ್ಕಳ ಸ್ಲೇಟ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಕುದ್ದ್ ಕುದ್ದ್ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಡಿ ಹೊಡಿ!! ನಿನ್ನೆ ಅಂಗನವಾಡಿನ ಒಲೆಗೆ ಒಂದ್ ಪಾಟೆ ನೀರ್ ಹೊಯಿದಿಸಿ, ನಾ ಮತ್ತೆ ಮನೆಲಿ ಸಜ್ಜಿಗೆ ಬೇಸಿಕಂಡ್ ಬಂದದ್ ಗೊತ್ತುಟಾ? ನಿಮ್ಮ ಕಾಲ್ ಬೇಕರೆ ಹಿಡ್ಕಣೆ. ದಮ್ಮಯ್ಯ... ಇನ್ನ್ ಮೇಲೆ ಅಂಗನವಾಡಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಂವನ ಕಳ್ಸುದು ಬೇಡ!!" ಹೇಳಿ ಅಪ್ಪನ ಕೈಗೆ ಮಂಙನ ಒಪ್ಪುಸಿ, ಕೊಟ್ಟ ಮೊಜ್ಜಿಗೆ ನೀರ್ ನನೂ ಕುಡಿಯದೆ ಸೇಂಕ್ಯಂಡ್ ಬುಕ್ಕ್ಯಂಡ್ ಓಡ್ಯೊಳೊ. ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣನ ಅವ್ವ ತಂಗಮ್ಮಕ್ಕಂಗೂ ಪುಳ್ಳಿ ಮನೇಲಿ ಇದ್ದರೆ ನಂಗೂ ಆರಾಮತ ನೆನ್ಸಿ "ಆ ಕೂಸುನ ನಾ ನೋಡಿಕಣೆ ತ್ಯಾಂಪ"ತೇಳಿ ಕುಂಞಿಮೋನುನ ಮನೆಲೇ ಒಳ್ಸಿಕಂಡೊ. ಮನೆಲಿರುವ ಹೈದಂಗೆ ಇನ್ನೇನ್ ಕೆಲ್ಸ... ಕಾಪು ಕುದ್ದ ಹೇಂಟೆನ ಕುಂಡೆ ಪೊಕ್ಕುಸಿ ಪಿಳ್ಳೆ ಬಂದುಟಾಂತ ನೋಡ್ದು, ನಾಯಿ ಮೊರಿಗಳ ನೀರಡಿ ಕೊಟೆಗೆಗೆ ತಕಂಡೋಗಿ ಮೀಂವ ನೀರ್ ಅಂಡೆಗೆ ಕಂತ್ ಸಿ ತೆಗಿದು, ಅಜ್ಜಿ ಹೊಯಿದ ಮಾಂಬಳಕ್ಕೆ ಕುಂಡತ ಬರದಾಂಗೆ ನೋಡಿಕಂಬೊದು... ಇದೇ... ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸಾ ಆಸೆ... ದೊಡ್ಡ ಹುಂಜನ ಗೈಪು ಮಾಡ್ರೆ ತಿಂಬಕೆ ಕರಿಯಡ ಸಿಕ್ಕುದಲ್ಲಾತ!! ಅವ್ವನೊಟ್ಟಿಗೆ ಅದರ ಹೇಳಿನೂ ಆತ್... ತಂಗಮಕ್ಕಂಗೆ ತಲೆಬಿಸಿ ಸುರಾಗಲಿ ನೋಡಿ... ಅದ್ ನೋಡ್ರೆ "ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ" ಗೆ ಬುಟ್ಟ ಕೋಳಿ!! ಈ ಹೈದಂಗೆ ಆಚೆ ವರ್ಷ ಜಾಂಡಿಸ್ ಆಗಿ, ಬೊದ್ಕಿರೆ ಸಾಕ್ ತಿರ್ಕಾಕನ.. ತಂಗಮಕ್ಕನೇ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣನೊಟ್ಟಿಗೆ ಹರ್ಕೆ ಹಾಡ್ ಹೇಳ್ಸಿ ಕಲ್ಲುರ್ಟಿಗೆ ಕೋಲ ಕೊಟ್ನೇಂತ ಹೇಳಿ ಒಳ್ಸಿಕಂಡದ್. 'ಈ ಹೈದಂಗ ಅದರ ಮೇಲೇ ಕಣ್ಣ್ ಬೀತ್ ತೇಃಳ್ರೆ ಇದ್ ಬೇರೆಂತದೂ ಅಲ್ಲ. ಕಲ್ಲುರ್ಟಿದೇ ಕೆಲ್ಸ!!' ಮಂಙಂಗೆ ಪರ್ರ್ಂಚಿ ಜೋರ್ಮಾಡಿ ಅಜಲನಕ್ಕಲೆ, ವಾಲಗದವರಕ್ಕಲೆ ಬೆರ್ಸಿ ಕೋಲಕ್ಕೆ ದಿನ ನಿಘಂಟ್ ಮಾಡ್ದೊ. ಕುಂಞಿಮೋನುಗೆ ಚಾಮಿ ನೋಡಿಕೆ ಉಟ್ಟೂತ ಪುಸಲಾಯ್ಸುದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಕೋಳಿಗೈಪೂ ಮಾಡುವೆತ ಆಸೆನೂ ಹುಟ್ಟುಸಿದೊ. ಈ ಹೈದಂಗೆ ಚಾಮಿ ತೇಳ್ರೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂವ ಕೋಳಿಗೈಪು ಸಿಕ್ಕಿದೆತ ಕೊಣಿಯಕೆ ಸುರು ಮಾಡ್ತ್!!
 

ನಿಘಂಟ್ ಆದ ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಕ್ ದಿನ ಇರ್ಕಾಕನೇ ಕೆಳಗೆ ಬೈಲ್ ಹೈದಂಗಳ ಕರ್ಕಂಡ್ ಬಂದ್ ಚಪ್ಪರ ಹಾಕ್ಸಿ, ಅಂಗಳ ಗುಡ್ಸಿ ರೆಡಿ ಮಾಡ್ಸಿತ್ ತ್ಯಾಂಪಣ್ಣ. ದೆವ್ವದ ದಿನ ಮನೆಲಿ ಜನನೋ ಜನ.. ಉಗ್ಗವ್ವ,ದೊಡ್ಡಂವ್ವ, ಚಿಂಕ್ಕವ್ವ, ಸಂಣ್ಣವ್ವ, ದೊಡ್ಡತ್ತೆ, ಸಣ್ಣತ್ತೆ, ಕುಂಞತ್ತೆ, ಶಾಲೆತ್ತೆ, ಉಗ್ಗಪ್ಪ, ಸಂಣ್ಣಪ್ಪ, ಕುಂಞಪ್ಪ, ದೊಡ್ಡ ಮಾವ, ಕುಂಞಿಮಾವ, ಶಾಲೆ ಮಾವ...ಎಲ್ಲರ ನೋಡಿ ಹೈದ ಕೊಣ್ದಾಡ್ತುಟ್ಟು (ಇಂದ್ ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇವರೆಲ್ಲರ ಕಾಂಬ ಭಾಗ್ಯನೇ ಇಲ್ಲೆ. ಬರೇ ಅಂಕಲ್, ಆಂಟಿ!!) ಕತ್ತಲೆ ಆಕನ ದೆವ್ವದ ಕೊಣ್ತ ಸುರು. ಕುಂಞಿಮೋನುಗೆ ಇದ್ ಹೊಸಾ ಅನುಭವ!! ದೆವ್ವ ಕಣ್ಣ್ ಹೊರ್ಳ್ ಸಿ ಸೂಟೆನ ಎದೆಗೆ ಹಿಡ್ದರ ನೋಡಿ ಹೆದ್ರಿಕಂಡೇ ಅವ್ವನ ಸೆರ್ಂಗ್ ಎಡೇಂದ ನೋಡಿ ಚಾಮಿಗೆ ಭಯಂಕರ ಶಕ್ತಿ ಉಟ್ಟೂತ ನೆನ್ಸಿತ್. ದ್ಯಾಪು ಚಿಕ್ಕನ ದರ್ಶನ ನೋಡಿ ಆ ನಂಬಿಕೆ ಇನ್ನೂ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗ್ತುಟ್ಟು. ಅದ್ರೊಟ್ಟಿಗೆ ಇಷ್ಟ್ ದಿನ ದೇವ್ರ ಕೋಣೆಲಿ ಮುಡ್ಪು ಕರೆಲಿ ಇದ್ದ ಬೆಳ್ಳಿ ಕಟ್ಟ್ ನ ಬೆತ್ತ ದೆವ್ವದ ಕೈಲಿ ನೋಡಿ "ಚಾಮಿ ಯಾಗೋಳು ಮನೆ ಒಳಗೇ ಇದ್ದದೆನಾಂತ" ಆಶ್ಚರ್ಯನೂ ಆತ್. ಚಪ್ಪರದಡಿಲಿ ಕುದ್ದ ಹೆಮ್ಮಕ್ಕಳ್ದ್, ಅಜ್ಜಿಕಳ್ದ್ ಮಾತೇ ಮಾತ್.ಅದೇ ಹಳೇ ಪಂಡ್ ನ ಕಟ್ಟೆ ಪುರಾಣ!!ದೆವ್ವ ಏನ್ ಹೇಳ್ರೂ ಯಾರಿಗೂ ಕೇಳ್ತನೇ ಇಲ್ಲೆ. ಕಡೆಗೆ ದೆವ್ವ ಕಟ್ಟಿದಂವನೇ ಅವರೆಲ್ಲಾ ಸುಮ್ಮನೆ ಇರಿಕೆ ಹೇಳಿ , ಇವನ ಕೈಲಿ ಬೆತ್ತ ಇಸಿ.. "ಅಪ್ಪೆನ ಪಿರವು ಬಾಲೆ ಬತ್ತಿನ ಲೆಕ್ಕ, ಪೆರ್ಗೆದ ಪಿರವು ಕಿನ್ನಿ ಬತ್ತಿನ ಲೆಕ್ಕ, ಪೆತ್ತದ ಪಿರವು ಕಂಜಿ ಬತ್ತಿನ ಲೆಕ್ಕ, ಸೂಜಿದ ಪಿರವು ನೂಲು ಬತ್ತಿನ ಲೆಕ್ಕ ಬತ್ತ್ ತ್ ಗೆಂಡದ ಬರ್ಸೊಗೊ ಕರ್ಬದ ಕೊಡೆ ಆತ್ ಉಂತುದು ಕಾತೊನ್ವೆ.. ಭಯ ಬೋಡ್ಚಿ, ಭಯ ಬೋಡ್ಚಿ!!" (ಅಮ್ಮನ ಹಿಂದೆ ಕೂಸು ಬಂದಾಂಗೆ, ಹೇಂಟೆನ ಹಿಂದೆ ಪಿಳ್ಳೆಗ ಬಂದಾಂಗೆ, ಹಸ್ ನ ಹಿಂದೆ ಕರ್ ಬಂದಾಂಗೆ, ಸೂಜಿನ ಹಿಂದೆ ನೂಲ್ ಬಂದಾಂಗೆ ಬಂದ್ ಕೆಂಡದ ಮಳೆ ಬಾಕನ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊಡೆ ಆಗಿ ನಿತ್ತ್ ಕಾಪಾಡ್ನೆ. ಭಯ ಬೇಡ, ಭಯ ಬೇಡ!!). ದೆವ್ವ ಹೇಳ್ದ್... ಇವಂಗೆ ಏನೊಂದೂ ಅರ್ಥ ಆಗದಿದ್ದರೂ ಚಾಮಿ ಮಾತ್ರ ಒಂದ್ ಅಭೂತ ಶಕ್ತಿ ತ ಮನ್ಸ್ ಗೆ ಬಂದ್ ಭಯ, ಭಕ್ತಿಲಿ ಕೈಮುಗ್ತ್ ಕುಂಞಿಮೋನು.

 

ದೆವ್ವ ಬಂದ ನೆಂಟ್ರ್ ಗಳ , ಕೊಟ್ಟ ಹೆಣ್ಮಕ್ಕಳ್ಗೆಲ್ಲಾ ಅಭಯ ಕೊಟ್ಟ್ ಪಿರ್ದ್ ದ್, ದೆವ್ವದ ಭಂಡಾರ ಒಳಗೆ ಎತ್ತಿ ಇಸಿದೊ. ಕೆಲವು ಗಂಡ್ ಸರ್ ಸಿಗ್ದ ಕೊಮ್ಮುನ ದಂಬೆಗಳ ಇಜ್ಜಲ್ ಗೆ ಹಾಕಿ ಉಂಬಕೆ ಕುದ್ರಿಕೆ ರೆಡಿ ಮಾಡ್ರೆ ಕೆಲವು ಅಜ್ಜಂದ್ರ್ ಕೋಲದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಲೇ ಮುಳ್ಗ್ಯೊಳೊ.. ಮತ್ತೇನಿಲ್ಲೆ... ವಾಲಗದಂವ  'ಪೆಪೇಂ..ಪೇಪೇಂಪೇ..ಪೇ.' ಊದುದು ಬುಟ್ಟು 'ಪೇಪೇಪೇಪೇ.. ಪೇಂಂ...' ಊದಿತ್ಂತ ಇವ್ಕೆ ತಲೆಬಿಸಿ!!!(ಒಳಗೆ ಹೋದ ಅಮೃತನೂ ಕೆಲ್ಸ ಮಾಡ್ತುಟ್ಟೂಂತ ಅವ್ಕಷ್ಟೇ ಗೊತ್ತು!!). ಹೈದ ಕೋಳಿಗೈಪುನ ಆಸೆಗೆ ಎಲ್ಲರೊಟ್ಟಿಗೆ ಉಂಬಕೆ ಕುದ್ದ್ ಕರೆಲಿ ಚುರ್ಕರ ಕುಂಡೆ ಊರ್ದ ಕುಂಞಪ್ಪನೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಾಳ್ಲೆಗೆ ಕಿಳ್ಳಿನೂ ಕಟ್ಟ್ ಸಿಕಂಡತ್!! ಚೂರ್ ಹುಗ್ಗೆನೂ ಇಕ್ಕಿದ್ ಕೋಳಿ ಗೈಪುನೂ ಇಕ್ಕಿದೊ. ಕರಿಯಡ ತಿಂಬ ಆಸೆಲಿದ್ದ ಕುಂಞಿಮೋನು ಬಾಳ್ಲೆ ನೋಡ್ರೆ ಅಲ್ಲಿ ಎಂತ... ಕೊಡ್ಕಿ ಕೊಡ್ಕಿ ಇಕ್ಕಿದ್ ಒಂದ್ ಮುಲ್ಲೆಗೆಂಡೆನೂ... ರೆಂಕೆ ಕೊಡಿ ಮಾತ್ರ!! (ನಾಳಿ ತುಂಡ್, ಎಲು ಗಂಟ್ ಅಂತೂ ಗೈಪು ಇಕ್ಕಂವ ಹೈದ ತಿಂಬಕಿಲೇಂತ ಸೌಂಟ್ ಗೆ ಬಂದದರ್ನೂ ಅತ್ತಲೇ ಮೊಗ್ಚಿಕಂಡುಟು!!). ಇವಂಗೆ ಬೇಜಾರಾಗಿ, ಕಣ್ಣ್ ಲಿ ನೀರ್ ತುಂಬುಸಿಕಂಡ್ ಬೊಬ್ಬೆ ಹೊಡ್ದರೆ ಉಟ್ಟಲ್ಲಾ... ಎಂತಾತ್... ಎಂತಾತ್ ತ... ಅತ್ತೆಕ... ಅಯ್ಯೆಕ ಎಲ್ಲವೂ ಬಂದ್ ಎತ್ತಿದೊ... ಹೈದ ಕಣ್ಣ್ ಒರ್ಸಿಕಂಡ್ ಒಂದೇ ಪದ .... "ನಂಗೆ ಕರಿಯಡ ಬೇಕೂಊಊಊ!!". ತಂಗಮ್ಮಕ್ಕ 'ನಾಳೆ ಇನ್ನೊಂದ್ ಕೋಳಿನ ಗೈಪು ಮಾಡೊನೊ'ತೇಃಳ್ರು ಹೈದ ಮರ್ಡಟ ನಿಲ್ಸುದೇಲೆ... ಅಂಗಳಲೇ ಹೊಣ್ಕಿ ಹೊಣ್ಕಿ ಮರ್ಟದೆ..ನಮ್ಮ ಉರಿಯೋಳು!! ಕಡೆಗೆ ಪೂಜಾರಿ ದ್ಯಾಪಣ್ಣ ದೆವ್ವಕೆ ಇಕ್ಕಿದ ಅಗೆಲ್ ಲಿದ್ದ ಕರಿಯಡ ತುಂಡುನೂ, ಹನೀಸ್ ಚೂರ್ ರೊಟ್ಟಿನೂ ಕೊಟ್ಟಮೇಲೆ ಅಳ್ಗೆಲ್ ನಿಲ್ಸಿತ್. ಉಂಡ್ ಮಲ್ಗಿರೂ ಕುಂಞಿಮೋನುಗೆ ತಲೆಲಿ ಏನೇನೋ ಪ್ರಶ್ನೆಗ...' ಚಾಮಿ ಹಗ್ ಲ್ ಎಲ್ಲಿದ್ದದೆ? ಕತ್ತಲೆಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಮಲ್ಗಿದೆ? ಚಾಮಿನ ಮನೆ ಎಲ್ಲಿ? ಅದರ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು ಯಾಕೆ? ಅದ್ ಯಾವುದೋ ಭಾಷೆಲಿ ಮಾತಾಡ್ದು ಯಾಕೆ? ಚಾಮಿ ಪೊಪ್ಪನಾಂಗೆ ಕಂಬೈ ಯಾಕೆ ಉಡ್ದುಲೆ? ಅದ್ಕೆ ಅಮ್ಮ , ಪೊಪ್ಪ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲೆನಾ? ಕಿಚ್ಚಿನ ಎದೆಗೆ ಹಿಡ್ಯಕಾಕನ ಹೊತ್ತುದ್ಲೆನಾ? ಅಂತೂ ಕರಿಯಡ ನಂಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತ್.. ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಚಾಮಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಇಸ್ ತಿತ್ಲೆ ಕಂಡದೆ...' ಹಿಂಗೇ ಅವನ್ದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಅವನೇ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟ್ ಕಂಡಿರ್ಕಾಕನ ಹೊರಗೆ ಜಿರಿಜಿರಿ ಸದ್ದ್ ಲಿ ಏನೋ ಗೆಜ್ಜೆ ಸದ್ದ್ ನಾಂಗೇ ಕೇಳಿ... ಚಾಮಿ ಪುನಃ ಬಾತ್ ತ ನೆನ್ಸಿ.. ಹೆದ್ರಿ ಅವ್ವನ ತೊಬ್ಬಿ ಹಿಡ್ಡ್ ಕಣ್ಣ್ ಮುಚ್ಚಿ ಮಲ್ಗಿದ ಹೈದಂಗೆ ನಿದ್ದೆ ಹತ್ತಿದೇ ಗೊತ್ತಾತ್ಲೆ.


(ಚಾಮಿನ ಚಿತ್ರನ ಲಾಯಿಕ್ಲಿ ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಿ ಕಳ್ಸಿ ಕೊಟ್ಟ ನಿಖಿಲ್ ಕುಡೆಕಲ್ಲು ಇವ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಂಗ)
(Kunjhimonuna Chaami : An Arebhashe article of Gowdas)


ಡಾ. ಪುನೀತ್ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಕುಂಟುಕಾಡು

Read More
Ganesh visarjan 650 091316051521

Jana Marulo? Jaatre marulo?

29 Aug 2017

Here I lie on my bed, recollecting on how, one peaceful Sunday I’ve nearly spent. Then! as though I’ve jinxed my own thought process, I hear, “ aaj blue hai pani pani” on full bass on the streets of my house. This followed by more such similar songs, ”Moore mooru peg-ige” , “yare neenu roja hoove”, “puchiku”, “color color”, along with DJ and trance music at mind numbing decibels.

 

I run out to see what all the jangle is about, to witness a crowd of (? tripping) youth, dancing for drum beats by a desi band who were following them. The band music had amazing dance notes I agree. As I wonder what the occasion is, I see a towering record deck on a tractor that was emanating those songs in super bass move past my house. It still doesn’t click to me what the occasion is, because in my head i’ m done with Vinayaka Chaturthi 2 days back. What made me realize it was Ganapathi visarjan was the Ganesha idol on another tractor behind the record deck with hardly any people on that vehicle.

 

I’m sure anybody viewing the procession from the opposite end will see any of the Ganesha idol behind all the accessories for visarjan.

 

Whatever happened to the old cultural traditional concept of ganapathi visarjan I wonder exasperated, after it took the whole procession 20 mins to cover the street. Where is the sanctity in the ritual? What on earth were they dancing for? Was there even a single song that was devotional? Why so much noise pollution?

 

I haven’t yet mulled on my own questions, and here comes another procession with the same state of affairs. Now, my only thought, why do so many people have to install Ganesha idols in every nook and corner of the neighborhood? Can’t we have one single Ganesha installed and do visarjan meaningfully?

Read More
Filtro3

ಅಯ್ಯೋ ಗೂಡೆ ನಿನ್ನ ನೆಂಪೇ ಹಾಂಗೆ..

10 Mar 2018

ನಾ ನೆನ್ಸಿದ್ ತಪ್ಪಾ ..?
ಅಲ್ಲ ಅಯ್ಯೆನ ಪ್ರೀತಿ ತೊಪ್ಪಾ....?

ಕಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಗುಳ್ಙಿನಾಂಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಮನ್ಸ್,ಗೆ  
ನೆಲೆ ಕೊಟ್ಟದ್ ನೀ ಅಲನೆ...?
ಓ ಗೂಡೆ ಯಾಗೊಳು ದಿನ ಕನ್ಸ್ಲಿ ನೀ
ಬರ್ತಿದ್ದಲನೆ ...?

ನೀ ಬಂದಮೇಲೆ ಮೈಲ್  ದೂರ ಒಟ್ಟೀಂಗೆ ನಡ್ಕಂಡ್ ಹೋಗ್ತಿದ್ದಲ ಬಾರಿ ಕುಸಿಲಿ..
ಹಂಗೆ ನಡೆಕನ ದಾರಿ ನೊಡುಲಿ.,
ನಿಂಗೆ ಮೀನ್,ಗ ತೇಳ್ರೆ ಬಾರಿಕುಸಿಂತೇಳಿ ನೋಡಿಕಂಡ್ ಕುದುರ್ತಿದ್ದ
ಚೋಡಿಕರೆಲಿ..

ಹೊತ್ತು ಕಳ್ದಾಂಗೆ 
ಹಳ್ಳದಾಟೀ ಇನ್ನ್ ಹಞ ದೂರ ಪೋಯಿಂತ  ಹೇಳ್ತಿದ್ದ  ನೀ..
ಪಾಪು ದಾಟಿಕೆ ಹೆದ್ರಿಕೆ ಆದೆಂತ ಹೇಳ್ದಕ್ಕೆ
ನಿಂಗೆ ಪ್ರೀತಿಂತೇಳ್ವ  ಕೈ ತಾಂಗುನು ಕಟ್ಟಿದೆ ನಾ...
 
ಹಳ್ಳದಾಟಿ ಹೋದಾಂಗೆ ಗುಡ್ಡೆ ಹತ್ತಿ ಮರದ ಬೀಣೆಲಿ ಉಯ್ಯೊಲೆ ಆಡಮುತ ಹೇಳಿದ್ದ...
ಉಯ್ಯಾಲೆ ಆಡಿಕೆ ನೀ  ಕುದ್ದುದು 
ನನ್ನ ಒಚ್ಚಿಕೇನೂ ಹೇಳ್ದ..
ಅಕೆರಿಲಿ ನೀ ನನ್ನ ಕುದ್ರಿಂತ ಒತಾಯನು ಮಾಡ್ದ...
ನಾ ಕುದ್ದು ಉಯ್ಯಾಲೆ ಆಡ್ಕನ ನನ್ನ ಮನ್ಸ್  ತೂಗ್ಯಂಡ್ ತೂಗ್ಯಂಡ್ ಪಂಡ್,ನ
ಬಾಲ್ಯನ ಪುನ ಒಮ್ಮೆ ಗೇನ ಮಾಡ್ತ್...
ಗೇನದ್ ನೋಡ್ರೆ  ಬೊರಿ‌ ಗ್ಯಾನಲ್ಲ.
ಅಯ್ಯೆ ನನ್ನ ಸಾಂಕಿದ ಗೇನ..
ಗೇನದ್ ನೋಡಿಯ
ಅಯ್ಯೆನ ಪ್ರೀತಿನೊ
 ಗೂಡೆನ ಪ್ರೀತಿನೊ 
 ಯಾವ್ದು ಜಾಸ್ತಿಂತ ತೂಗಿಕೆ ಸುರು ಮಾಡ್ತ್...
ಮನ್ಸದ್ ಯಾಕೊ ಅಯ್ಯೆನ ಪ್ರೀತಿನೆ 
ಜಾಸ್ತೀಂತ  ತೀರ್ಮಾನೊಮಾಡ್ತ್...
 ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಾಂಗೆ ಸಿಟ್ಟ್,ಲಿ ಗೂಡೆದ್ ಜೋರುಲಿ‌ ಒಚ್ಚಿತ್ತ್..
 ಸೊಂಟದ್ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಮುರ್ದೋದಂಗಾತ್..
ಮಂಚಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದೇಂತ ಆಗಲೆ ಗೊತ್ತಾತ್...
ಒಲೆ ಬುಡಂದ ಅಮ್ಮನ ಪರ್ಚ್ಂಟನು ಕೇಳ್ತಿತ್ತ್..
ದೆಳಿ ಸೆರೆಂದ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸ್ಲದ್ ಹೊಡೆತ್ತಿತ್ತ್..
ಆಗಳೆ ಬೊಳ್ಪ್ ಹರ್ದ್ ಸುಮಾರೊತ್ತಾಗಿತ್ತ್...


-ಕಾರ್ತಿ ಪದೇಲ...

Read More